Każdy z opiekunów fretek spotkał się z biegunkami u swoich podopiecznych… Biegunka u fretek obejmuje całe spektrum chorób, od łagodnego nieżytowego zapalenia jelit do nadostrych zakażeń, powodujących toksemię, wstrząs hipowolemiczny i nagłą śmierć…

Biegunka jest zazwyczaj reakcją obronną organizmu i ma na celu pozbycie się z przewodu pokarmowego czynników chorobotwórczych i objawia się poprzez oddawanie przez zwierzę z większą niż zwykle częstotliwością luźnego, nieuformowanego lub wodnistego kału, do którego dochodzi jeszcze śluz i/lub krew, gdy objawy trwają dłuższy okres… Fretka może mieć podrażniony odbyt, co łatwo można zaobserwować w postaci zaczerwienienia… Czasami można, u niektórych zwierząt, zaobserwować bezwiedne oddawanie stolca o wyglądzie „kropel”… Ponadto biegunce może towarzyszyć wzdęcie oraz bolesność brzucha…

Biegunka nie jest chorobą, ale objawem i może być wywoływana najrozmaitszymi przyczynami oraz różnymi chorobami… Nie można bagatelizować objawów biegunki, gdyż z pozoru błaha, nie jest korzystnym objawem stanu zdrowia, który można by było  zignorować… Zwłaszcza bardzo młodym, a także starszym i osłabionym fretkom zagraża niebezpieczeństwo wstrząsu i wycieńczenia organizmu, w skutek którego mogą przypłacić to zdrowiem, a nawet życiem… ;-|

Rodzaje biegunki

Możemy mieć do czynienia z biegunką:

  • ostrą (w przypadku nagłego i gwałtownego wystąpienia objawów), która powinna ustąpić po objawowym leczeniu
  • przewlekłą (w przypadku, gdy objawy nie ustąpią po 1-2 tygodniach leczenia)

Przyczyny biegunki

Oczywiście powinniśmy umieć odróżnić biegunkę chorobową od tej wywołanej dietą…

Czynniki związane z dietą:

  • karma mięsna
  • alergia pokarmowa
  • zepsute jedzenie
  • nieodpowiednie żywienie
  • nagła zmiana karmy
  • mleko w diecie
  • przejedzenie po głodówce

Czynniki związane z chorobami:

  • ciała obce w przewodzie pokarmowym
  • eozynofilowe zapalenie żołądka i jelit
  • pilobezoary (kule włosowe)
  • rozrostowe zapalenie jelit
  • wirus nosówki
  • zakażenia wirusowe (np. parwowirusami czy koronawirusami)
    – zakażenia rotawirusowe najczęściej występują u młodych frerek w wieku 4-6 tygodni, zachorowalność i śmiertelność jest bardzo wysoka; starsze fretki przechodzą chorobę łagodniej z objawami zielonej, śluzowatej biegunki; stosuje się leczenie wspomagające 
    – zakażenia koronawirusowe (ECE) o wysokiej zachorowalności – obfita, śluzowata, zielona biegunka w ostrych przypadkach z owrzodzeniami i krwawieniem; stosuje się intensywną terapię podtrzymującą, można podawać bizmut1 (0,25-1,0 ml/kg doustnie, 3-4x dziennie) i loperamid1 (Imodium syrop, Janssen) w dawce 100-200 μg/kg
  • zakażenia bakteryjne (można podawać nifuroksazyd 100mg – 1/4 tabletki 2 razy dziennie)1, np.
    – salmonellą (skarmianie drobiem) – fretki mogą być bezobjawowymi nosicielami lub może u nich wystąpić krwawa biegunka i wstrząs endotoksyczny; może pojawić się zapalenie spojówek i falująca gorączka z odwodnieniem, brakiem apetytu i osowieniem; choroba jest bardzo zaraźliwa i stanowi zagrożenie dla zdrowia ludzi, należy zastosować wszelkie środki higieny i dezynfekcję; stosuje się intensywną terapię wspomagającą i antybiotykową; należy osunąć źródło zakażenia
    – mycobacterium bovis (skarmianie niepasteryzowanymi produktami mlecznymi) lub mycobacterium avium (u osobników z nabytymi lub wrodzonymi niedoborami odporności) - u fretek obserwuje się przewlekłą utratę masy ciała, wymioty i biegunkę; należy wykonać badania w kierunku kwasoopornych organizmów; nie zaleca się leczenia, ale eutanazje
    – campylobacter jejuni (skarmianie drobiem, rozrostowa choroba jelit) – fretki chorują bezobjawowo, jak i z biegunką oraz zapaleniem jelit; może być zakaźne dla człowieka
  • podrażnienia błon śluzowych układu pokarmowego
  • stany zapalne jelit
  • nowotwory
  • choroby trzustki
  • zatrucia
  • silny stres
  • inwazje pasożytnicze (np. robakami – tasiemce, glisty)
  • lamblie, kokcydia w przewodzie pokarmowym
  • środki odrobaczające (poprzez wchłanianie toksyn, uwolnionych w procesie rozkładu w wyniku gwałtownego zabicia robaków)
  • leczenie antybiotykami lub innymi lekami doustnymi
  • reakcja poszczepienna
  • choroby metaboliczne (np. choroba Addisona)

Rotawirus, E. Coli i Campylobacter oraz Mastitis występujące u samicy mogą powodować zachorowania noworodków, które nie mają jeszcze odporności biernej. Wirus powoduje biegunkę i odwodnienie, brak apetytu u 1 tygodniowych młodych, ich skóra jest mokra a futerko lepiące (objawy mogą być maskowane czyszczeniem przez matkę). Noworodki mogą ginąć w wyniku odwodnienia, należy im podawać płyny doustnie lub podskórnie. Doustne krople z antybiotykami mogą zapobiec wtórnym zakażeniom.

1) Uwaga: wszystkie leki wymienione w tym opracowaniu pochodzą z literatury zachodniej, wydanej kilka lat temu. Lekarz weterynarii powinien dobrać ich odpowiedniki, dostępne obecnie w Polsce.

Skutki

  • odwodnienie
  • zachwiana równowaga elektrolitowa
  • wycieńczenie
  • podrażnienie jelit
  • podrażnienie odbytu (stan zapalny z zaczerwienieniem i bolesnością)
  • złe odżywienie organizmu (upośledzona wchłanialność składników pokarmowych)
  • zaburzenia motoryki
  • wgłobienia lub wypadnięcie prostnicy
  • śmierć

Rozpoznanie

W przypadku biegunki powinniśmy natychmiast udać się z fretką do lekarza weterynarii… Bowiem, w przypadku biegunki bardzo istotne jest szybkie ustalenie podstawowej przyczyny jej wystąpienia oraz podjęcie odpowiedniego leczenia… Rozpoznanie może swym zakresem objąć:

  • wywiad
  • badanie kału na obecność pierwotniaków, bakterii, pasożytów (kokcydii, lamblii)
  • badanie na obecność trypsyny w kale (potwierdzenie chorób trzustki)
  • analizę krwi
  • wykonanie prześwietlenia RTG przewodu pokarmowego

Leczenie

Leczenie biegunki jest zależne od schorzenia, które ją wywołało… Jeżeli biegunka jest wywołana dietą, należy usunąć czynniki niekorzystne i  odpowiednio ją dostosować, np. zmniejszyć udział podrobów i węglowodanów, wykluczyć alergeny, zmienić producenta lub nie dopuszczać do głodówek…

W przypadku czynników chorobotwórczych, należy je dokładnie ustalić i zdiagnozować, aby podjąć skuteczne leczenie…

  • w pierwszej kolejności należy uzupełnić niedobory wody i elektrolitów (smecta) w organizmie fretki
  • podanie węgla i leków przeciwbiegunkowych2
  • środki działające osłonowo i łagodząco na błonę śluzową
  • w niektórych przypadkach może być konieczna głodówka (w celu zregenerowania się i odpoczynku jelit)
  • zmiana diety

Nie należy stosować leków wpływających na motorykę jelit do czasu potwierdzenia diagnozy.

2) Nigdy nie należy podawać węgla lekarskiego (aktywnego) bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem weterynarii… Suplementacja węgla i innych środków wstrzymujących (zagęszczających kał) może spowodować przedostanie się zarazków do krwiobiegu, które mogą wywołać poważne schorzenia ogólne… Leki te mogą być zastosowane po wcześniejszym wykluczeniu bakterii jako czynnika chorobotwórczego (po bakteriologicznym badaniu kału)…

Dieta

W okresie powracania fretki do zdrowia powinniśmy zadbać o odpowiednią dietę:

  • łagodną dla jelit
  • lekkostrawną
  • specjalistyczną dla rekonwalescentów
  • pozbawioną wszelkich przetworów mlecznych

Dietę należy stosować przez kilka dni… Pokarm należy ograniczyć do gotowanego, chudego mięsa drobiowego, które jest delikatne i lekkostrawne, a posiłki serwować kilka razy dziennie w małych ilościach. … Dobrze, przed podaniem fretce, pokarm zmiksować na papkę z dodatkiem wody (do picia podajemy wyłącznie wodę)…

Jeśli fretka jest bardzo osłabiona lub nie chce jeść, lekarz może zastosować nawadnianie i odżywianie za pomocą kroplówki, co działa wspomagająco na układ krążenia…

Podsumowanie

Samo stosowanie diety często wpływa regulująco na pracę jelit i cofnięcie objawów biegunki… W przypadku, gdy w ciągu dwóch dni biegunka nie ustępuje lub dochodzą do niej dodatkowe objawy, tj. wymioty i apatia, to ponownie należy udać się do lekarza weterynarii…

W przypadku powracających biegunek (po krótkim polepszeniu), należy wykonać badania lekarskie w celu dokładnego ustalenia przyczyny chorobowej…

…

opracowanie: Ana
literatura:
1) „FRETKI, WARUNKI ZDROWOTNE, HODOWLA, ROZPOZNANIE I LECZENIE CHORÓB” Maggie Lloyd, 1999
2) „TCHÓRZ” Marcin Brzeziński, Jerzy Romanowski, 1997
3) „HODOWLA TCHÓRZY” Maria Bednarz, Andrzej Frindt, 1991

uwaga: Większość informacji na tych stronach napisali ludzie, którzy mają duże doświadczenie w hodowli fretek jednak nie są weterynarzami. Wszystkie teksty były konsultowane ze specjalistami. Każda chora fretka powinna natychmiast znaleźć się u wykwalifikowanego i doświadczonego weterynarza, który specjalizuje się w leczeniu fretek. Pamiętaj fretki należą do zwierząt, u których symptomy choroby występują bardzo późno, co może prowadzić do ich nagłej śmierci. Nie próbuj żadnych “domowych sposobów” bez konsultacji ze specjalistą, nawet jeśli jakiś znajdziesz gdzieś w tekście na tej stronie. Informacje tu zawarte mogą powiększyć Twoją wiedzę i wyczulić Cię na niespecyficzne objawy w zachowaniu Twojej fretki, ale pamiętaj niewłaściwa, samemu postawiona diagnoza może decydować o jej życiu.
Wszystkie prawa zastrzeżone!

…



Komentarze (1) do wpisu 'Biegunka'



Zostaw komentarz