[RBC Ery E] KRWINKI CZERWONE | ERYTROCYTY
Wzrost liczby krwinek czerwonych [erytrocytoza (czerwienica)]:
- nowotworowy rozrost krwinek czerwonych
- odwodnienie
- długotrwałe niedotlenienie
- niektóre choroby nowotworowe
- torbielowatość nerek
- wodonercze
- leczenie kortykosteroidami
- niewydolność serca i płuc
- nadprodukcja hormonu pobudzającego wytwarzanie krwinek czerwonych we krwi [erytropoetyny]
Spadek liczby krwinek czerwonych [erytropenia]:
- niedokrwistość pokrwotoczna (ostra i przewlekła)
- niedokrwistość aplastyczna
- niedokrwistość hemolityczna
- niedokrwistość z niedoborów
- przewodnienie
- późny okres ciąży
- pasożyty krwi
- choroby nerek
- zaburzenia endokrynologiczne (hipopituitaryzm, hipotyreoidyzm, hipoadrenokortycyzm, hiperestrogenizm)
- lipemia
- niedobór witaminy B12, żelaza lub kwasu foliowego
- choroba aleucka
- zatrucie cynkiem
[HCT Ht PCV] HEMATOKRYT
Wzrost:
- nadkrwistości pierwotne i wtórne, np. czerwienica
- odwodnienie (moczówka prosta, wymioty, biegunka, pocenie)
- utrata objętości osocza (choroba oparzeniowa, zapalenie otrzewnej)
Zmniejszenie:
- zwiększenie objętości krwi krążącej (ciąża, nerczyce, hiperproteinemie)
- niedokrwistość, np. białaczka
- przewodnienie
- lipemia
- młode zwierzęta
[TP] BIAŁKO CAŁKOWITE (w surowicy)
Podwyższone i podwyższone PCV:
- odwodnienie
W normie i podwyższone PCV:
- skurcz śledziony
- nadkrwistość pierwotna lub wtórna
- odwodnienie maskowane hipoproteinemią
Obniżone i podwyższone PCV:
- skurcz śledziony i hipoproteinemia
Podwyższone i PCV w normie:
- niedokrwistość maskowana odwodnieniem
- wzrost stężenia globulin (zapalenie
Obniżone i PCV w normie:
- znaczna utrata białek (nerki, przewód pokarmowy)
- obniżona produkcja białek (choroby wątroby)
Podwyższone i obniżone PCV:
- znaczna niedokrwistość plus odwodnienie
W normie i obniżone PCV:
- szczenięta (fizjologicznie)
- ciąża (rzadko)
- zwiększony rozpad krwinek
- przewlekła utrata krwi (niedobór żelaza)
Obniżone i obniżone PCV:
- przewodnienie
- krwotok zewnętrzny
[HGB Hb] STĘŻENIE HEMOGLOBINY
Zwiększenie:
- nadkrwistości pierwotne i wtórne
- odwodnienie
Zmniejszenie:
- niedokrwistość
- przewodnienie
[MCV] ŚREDNIA OBJĘTOŚĆ KRWINKI CZERWONEJ
Podwyższone:
- niedokrwistość (szczyt retikulocytozy około 10 dnia)
- niedokrwistość megaloblastyczna (niedobór witaminy B12 lub/i kwasu foliowego)
- zbyt długo przechowywana krew (obrzęk komórek)
- autoaglutynacja erytrocytów (autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna)
- dziedziczna stomatocytoza
- przewodnienie hipotoniczne
- niedoczynność tarczycy
- noworodki
Obniżone:
- niedokrwistości mikrocytowe (niedobór żelaza)
- niedokrwistości, którym może towarzyszyć mikrocytoza (choroby przewlekłe)
- odwodnienie hipertoniczne
- nadmiar EDTA w próbce krwi powodujący obkurczenie krwinek
[RDW] ROZKŁAD OBJĘTOŚCI KRWINEK CZERWONYCH
Wzrost przy MCV w normie:
- niedokrwistości syderoponiczne
- niedobór żelaza
- utrata krwi
- po leczeniu witaminą B12 lub/i kwasem foliowym
[MCH] ŚREDNIA MASA HEMOGLOBINY W KRWINCE CZERWONEJ
Podwyższenie:
- hemoliza wewnątrznaczyniowa
- niedokrwistości nadbarwliwe, hiperchromiczne, np. niedokrwistości z niedoboru witaminy B12 i kwasu foliowego
Obniżenie:
- niedokrwistości niedobarwliwe z niedoboru żelaza
- choroby nowotworowe
* wskaźnik – fałszywie podwyższa wyniki
[MCHC] ŚREDNIE STĘŻENIE HEMOGLOBINY W KRWINCE CZERWONEJ
Podwyższenie:
- hemoliza wewnątrznaczyniowa
- odwodnienie
Obniżenie:
- niedokrwistości niedobarwliwe z niedoboru żelaza
- przewodnienie
- zatrucie ołowiem
- retikulocytoza
- lipemia
- hiperbilirubinemia
[OB ESR] OPAD KRWINEK CZERWONYCH | ERYTROGRAM
Przyspieszenie:
- ostre procesy zapalne, zwłaszcza o ropnym charakterze
- niedokrwistości
- procesy nowotworowe
- rekonwalescencja po chorobach zakaźnych
- leki: morfina, dekstran, wit. A
- ciąża, dieta wysokobiałkowa, przemęczenie (fizjologicznie)
Zwolnienie:
- stany powodujące odwodnienie, prowadzące do zagęszczenia krwi (biegunka, wymioty, obfite poty, mięśniochwat)
[MGG] JAKOŚCIOWA OCENA KRWINEK CZERWONYCH
Izocytoza - prawidłowa wielkość krwinek
Makrocytoza - ilościowa przewaga krwinek dużych:
- niedojrzałe krwinki czerwone – retikulocyty (erytropoeza)
- stomatocytoza
- autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna
- zbyt długie przechowywanie krwi
Mikrocytoza - ilościowa przewaga krwinek małych:
- niedokrwistości na tle immunologicznym
- niedobór/utrata żelaza
- zespolenie oboczne wrotno-główne
- nadmiar EDTA w próbce krwi
Anizocytoza - krwinki różnej wielkości (wyrażana przez RDW):
- niedokrwistości syderopeniczne
Poikilocytoza - krwinki o różnym kształcie:
- kłębuszkowe zapalenie nerek, mocznica, chłoniaki, odwodnienie, po chemioterapii (echinocyty)
- choroby wątroby i nerek (akantocyty)
- niedokrwistość z niedoboru żelaza, choroby wątroby, żółtaczka mechaniczna, erytropoeza (kodocyty)
- mikroaglopatie, niedokrwistość z niedoboru żelaza, po doksorubicynie (keratocyty)
- tlenowe uszkodzenie błony komórkowej (ekscentrocyty)
- włókniak w świetle naczyń – oparzenia, mikroangiopatie, zespół rozsianego krzepnięcia wewnątrz naczyniowego; przy niewydolności lub usunięciu śledziony, wewnątrznaczyniowa hemoliza – niedokrwistość immunohemolityczna (schizocyty)
- fizjologicznie, niedokrwistości megaloblastyczne (owalocyty)
Ortochromazja - prawidłowe, różowożółte zabarwienie krwinek
Oligochromazja - niedobarwliwość krwinek:
- zmniejszenie stężenia hemoglobiny w wyniku niedoboru żelaza (anulocyty)
- leptocyty
Polichromazja - różnobarwność krwinek:
- odnowa układu czerwonokrwinkowego
- ostra niedokrwistość pokrwotoczna
- niedokrwistości hemolityczne
- zaburzenia syntezy hemoglobiny
Erytroblastoza - występowanie w rozmazie jądrzastych krwinek:
- niedokrwistość regeneratywna (z retikulocytami)
- uszkodzenie bariery szpik-krew
- usunięcie śledziony
- białaczki
- odpowiedź na erytropoetynę (brak retikulocytów)
Ciałka Howella-Joll’ego:
- ciężka niedokrwistość
- żółtaczka hemolityczna
- po usunięciu śledzony
Pierścienie Cabota:
- niedokrwistości
- białaczki
- zatrucie ołowiem
Ciałka Heinza:
- zatrucia jako następstwo uszkodzeń tlenowych
- po cebuli, czosnku, pestycydach, naftalinie, miedzi, cynku, paracetamolu, aspirynie, benzokainie, błękicie metylenowym, witaminie K3
[WBC L Leu] KRWINKI BIAŁE | LEUKOCYTY
Zwiększenie [leukocytoza]:
- stany zapalne wywołane zakażeniem bakteryjnym lub uszkodzeniami tkanek
- wynik działania egzo lub endogennej adrenaliny i glikokortykosteroidów
- infekcje wirusowe, np. wścieklizna
- niektóre choroby niezakaźne, np. mocznica, cukrzyca
- choroby nowotworowe
- białaczki
- niedokrwistość pokrwotoczna i hemolityczna
- leukocytoza fizjologiczna, gdy badanie jest przeprowadzone po wysiłku i nakarmieniu lub ostatnim okresie ciąży i bezpośrednio po porodzie (wskazane badanie na czczo i po odpoczynku)
- stres
- wysoka temperatura otoczenia
- zatrucia
Zmniejszenie [leukopenia]:
- schorzenia narządów krwiotwórczych, np. nowotwory, aleukemiczna białaczka w okresie remisji, niedokrwistość aplastyczna
- choroby zakaźne, np. przewlekła postać gruźlicy i nosacznicy
- wyniszczenie, okres rekonwalescencji
- wstrząs anafilaktyczny
- zatrucia lekami (sulfonamidami, antybiotykami, środkami przeciwbólowymi, np. fenacetyną, antypiryną, aminopiryną, dolantyną, środkami przeciwdrgawkowymi, np. mezantoiną, barbituranami, chloropromazyną) lub zatrucia związkami chemicznymi (DDT, związkami rtęci i ołowiu)
- promieniowanie jonizujące
[PMN] LEUKOCYTY RÓŻNOPOSTACIOWOJĄDROWE
…
RETIKULOCYTY
Ocena aktywności erytropoetycznej szpiku.
[NEUT] NEUTROFILE | GRANULOCYTY OBOJĘTNOCHŁONNE PAŁECZKOWATE I SEGMENTOWANE
Zwiększenie [neutrofilia]:
- zwierzęta nowo narodzone
- okres okołoporodowy
- ostre i przewlekłe stany zapalne
- stres
- znaczny wysiłek
- po krwotokach
- zatrucia związkami ołowiu, rtęci, arsenu
- zatrucia lekami, np. naparstnicą
- choroby przemiany materii powodujące kwasicę
- niektóre choroby nowotworowe
- leczenie glikokortykosteroidami
Zmniejszenie [neutropenia]:
- zakażenia wirusowe (grypa), grzybicze, bakteryjnych (gruźlica, dur, bruceloza), pierwotniakowe (malaria)
- agranulocytoza
- toksyczne uszkodzenie szpiku kostnego
- leczenie cystostatykami
Uwaga:
- zwiększenie liczby młodych postaci granulocytów obojętnochłonnych pałeczkowatych może mieć charakter regeneratywny jeżeli równocześnie występuje neutrofilia lub degeneratywny, gdy brak jest neutrofilii lub gdy pojawia się neutropenia i wówczas liczba postaci młodocianych neutrofilów może być nawet większa niż dojrzałych
- zwiększony odsetek granulocytów segmentowanych w połączeniu z neutrofilią i wynikającą z niej leukocytozą jest objawem prognostycznie korzystnym, ponieważ świadczy o sprawności szpiku kostnego, natomiast połączone z neutropenią może wskazywać na niewydolność szpiku
[EOS] EOZYNOFILE | GRANULOCYTY KWASOCHŁONNE
Zwiększenie [eozynofilia]:
- choroby pasożytnicze (motylica, włośnica, bąblowica), niekiedy pasożyty jelitowe
- stany nadwrażliwości wczesnej
- niewydolność kory nadnerczy
- nowotwory błon surowiczych, jajników i kości
- urazowe zapalenie czepca i osierdzia
- splenektomia
- eozynofilowe zapalenie mięśni
- eozynofilowe zapalenie jelita cienkiego i okrężnicy
- eozynofilowe zapalenie płuc
- czasem leczenie penicyliną, barbituranami, salicylanem sodu, związkami arsenu, fosforu, a także kamforą i antybiotykami
- okres rekonwalescencji po zakażeniach
- u niektórych samic podczas rui
- choroby alergiczne, zakaźne i hematologiczne
- astma oskrzelowa, a także katar sienny
- łuszczyca
Zmniejszenie [eozynopenia]:
- hiperadrenokortycyzm
- stres
- leczenie glikokortykosteroidami
- zakażenia
- dur brzuszny
- czerwonka
- posocznica
- urazy i oparzenia
- wysiłek fizyczny
- działanie hormonów nadnerczowych
[BASO] BAZOFILE | GRANULOCYTY ZASADOCHŁONNE
Zwiększenie [bazofilia]:
- przewlekłe niedokrwistości hemolityczne
- przewlekła białaczka szpikowa
- przewlekłe stany zapalne przewodu pokarmowego
- wrzodziejące zapalenia jelit
- niedoczynności tarczycy
- choroba Hodkina
- choroby z reakcjami nadwrażliwości o charakterze ustępującym
- stany wyczerpania i głodu
- stany alergiczne
Zmniejszenie:
- ostre infekcje
- ostra gorączka reumatyczna
- nadczynność tarczycy
- ostre zapalenie płuc
- stres
[LYMPH] LIMFOCYTY
Zwiększenie [limfocytoza]:
- białaczka limfatyczna
- nadczynność tarczycy i nadczynność kory nadnerczy
- krztusiec, chłoniak, szpiczak mnogi, gruźlica i choroby immunologiczne
- niektóre choroby przewlekłe (nosacznica, gruźlica)
- szczepienia przeciw brucelozie
Zmniejszenie [limfopenia]:
- zaawansowana choroba nowotworowa
- niewydolność nerek i krążenia
- zapalenie wątroby
- nosówka
- wzrost stężenia glikokortykosteroidów
- ciężkie zakażenia wirusowe
[MONO] MONOCYTY
Zwiększenie [monocytoza]:
- choroby zakaźne (różyca, bruceloza, gruźlica, dur, mononukleoza, kiła)
- pierwotniaki
- urazy chirurgiczne
- kolagenozy
- nowotwory
- choroba Crohna
- początkowy okres urazowego zapalenia osierdzia
- schorzenia pasożytnicze krwi
- białaczka monocytarna
- we wzroście stężenia glikokortykosteroidów z równoczesną limfopenią
- fizjologicznie (pierwsze 10 dni po porodzie)
Zmniejszenie:
- infekcje
- stosowanie glikosterydów
[PLT] PŁYTKI KRWI | TROMBOCYTY
Zwiększenie [trombocytoza]:
- choroby nowotworowe
- schorzenia na tle zaburzeń przemiany materii
- po krwotokach i w stanach niedoboru żelaza
- przewlekłe stany zapalne
- wysiłek fizyczny
- po usunięciu śledziony
- ciąża
Zmniejszenie [trombocytopenia]:
- zakażenia wirusowe, w których dochodzi do uszkodzenia śródbłonka naczyniowego (zakaźne zapalenie wątroby)
- uszkodzenia szpiku kostnego
- o tle autoimmunologicznym samoistnym lub towarzysząca innym chorobom autoagresywnym
- w leczeniu lekami zawierającymi trimetroprim i sulfonamidy
- użycie złego antykoagulantu przy pobraniu krwi
- niedobory witaminy B12 lub kwasu foliowego
- infekcje
- nowotwory
CZAS KRZEPNIĘCIA
Wydłużenie czasu:
- skazy krwotoczne
- niektóre choroby zakaźne, np. nosówka
- wąglik
- zaawansowana gruźlica
- niedokrwistości
- choroby wątroby
- zatrucie dikumarolem
Skrócenie czasu:
- nieżyt jelit, schorzenia z objawami zaparcia
- zapalenie nerek
- mięśniochwat porażenny
- przewlekły nieżyt dróg oddechowych
- podanie preparatów wapnia oraz witaminy C i K
- przetoczenie krwi lub osocza
- rozsiane krzepnięcie wewnątrznaczyniowe
[ACT] CZAS AKTYWOWANEGO KRZEPNIĘCIA
- przy kontroli leczenia heparyną [90-130s]
[PTT] CZAS KEFALINOWY
- 18-30s
[APTT] CZAS KAOLINOWO-KEFALINOWY
- 11-15s
[PT] WSKAŹNIK PROTROMBINOWY
- 7-12s
[TT] CZAS [PRO]TROMBINOWY
- 14,5-16,5s
STĘŻENIE FIBRYNOGENU
Podwyższone:
- choroby nerek (zespół nerczycowy, zapalenie kłębuszków)
- reakcje ostrej fazy (zapalenie, choroby zakaźne, duże urazy i operacje chirurgiczne)
- kolagenozy
- choroby nowotworowe
Obniżene:
- choroby wątroby (ostre zapalenie, marskość, martwica)
- zespół rozsianego krzepnięcia wewnątrznaczyniowego
- skazy fibrynolityczne pokrwotoczne, pourazowe (dysfibrynogemia w przebiegu trombofilii, koagulopatia ze zużycia, hiperfibrynoliza)
[FDPs] STĘŻENIE PRODUKTÓW DEGRADACJI FIBRYNOGENU
- plazmina (rozsiane krzepnięcie wewnątrznaczyniowe i krwotoki wewnętrzne, marskość wątroby, choroby nowotworowe)
- do 10g/ml
…
by: Ana, Eva
foto:
1) ferretta.pl
© All rights reserved or Some rights reserved, publikacja powyższych zdjęć wymaga zgody autorów
literatura:
1) „Tchórz” Marcin Brzeziński, Jerzy Romanowski, 1997
2) „Hodowla tchórzy” Maria Bednarz, Andrzej Frindt, 1991
3) „Fretki: warunki zdrowotne, hodowla, rozpoznanie i leczenie chorób” Maggie Lloyd, 1999
4) „Biology and diseases of the ferret” Fox JG., 1988
5) „Ferret husbandry, medicine, and surgery” John H. Lewington, 2000
6) “Ferret for dummies” K. Schilling, 2007
7) „How to read your report” Wellness Inc., 1993
8) „Practical ferret medicine and surgery for the private practitioner” Finkler M., 1993
9) „Ferret medicine and surgery” Brown S., 1992
10) „Drobne ssaki” Prof. MVDr. Zdenek Knotek, CSc, MVDr. Zora Knotkova, CSc., Brno 2004
11) resmedica.pl/rmart0017.html
12) labtestsonline.pl
…
