Zapłodnienie
Wgryzienie się w kark samicy przez samca wywołuje u niej owulację, która występuje po 30-35 godzinach od pierwszego krycia… Zapłodnienie komórki jajowej następuje już w jajowodzie… Plemniki są żywotne około 36-48 godzin (niektóre publikacje podają nawet 160 godzin) i w tym czasie mogą zapłodnić komórkę jajową…
W ciągu kilku dni po owulacji srom samiczki ulega regresji i wraca do normalnych rozmiarów (od 3 do 21 dni, zależne od długości rui), a jej apetyt widocznie wzrasta, co ma odzwierciedlenie w codziennych przyrostach wagi, aż do dnia porodu…
W wyniku zapłodnienia następuje ciąża która trwa średnio 42 dni… Do implantacji zarodka dochodzi w 12-13 dni po zapłodnieniu… W 2 tygodniu ciąży pojawiają się zgrubienia rogów macicy w miejscach implantacji zarodków, a od 3 tygodnia ciąży w miejscach gdzie rozwijają się płody rogi macicy zaczynają się powiększać… Na rozwijających się płodach zaczyna być widoczna sieć naczyń krwionośnych łożyska… W 4 tygodniu płody zbliżone są kształtem do kuli, a w 5 tygodniu do elipsy… Największy wzrost wielkości płodów występuje między 30 a 40 dniem, dlatego często u samic do tego okresu ciąży nie widać znacznego powiększenia obrysu brzucha… W związku z tym faktem potwierdzenie ciąży bez dodatkowych badań klinicznych jest często trudne, nawet przy wykorzystaniu badania USG…
Ciąża
Samiczka jest ciężarna od 38 do 44 dni, średnio poród wypada w 42(43) dniu ciąży, choć odnotowywano porody w 29 dniu ciąży, a także w 52 dniu ciąży (w obu przypadkach dotyczyło to samic jednorocznych, liczebność miotów odpowiednio 6-10 szt i 11-15 szt)… W czasie ciąży lepiej jest zrezygnować ze spacerków z ciężarną fretką oraz ograniczyć wizyty „obcych” zwierząt w domu (nawet zaprzyjaźnione ogonki są w tym okresie „obcymi” ;-p), aby nie narazić jej na zarażenie rotawirusami lub innymi chorobami oraz ograniczyć stres…
W czasie pierwszych 3 tygodni ciąży, ogólny wygląd fretki może nie ulegać drastycznym zmianom, w tym czasie waga powinna powoli wzrastać w przedziale około 100-300g (możliwe są przestoje i małe spadki)… Po 3 tygodniu:
- waga powinna wzrastać już systematycznie, a brzuszek delikatnie zaokrąglić się do kształtu „gruszki”
- sutki stają się widoczne i przybierając malinowe zabarwienie
- zaczyna się również proces linienia, który trwa przez resztę ciąży i pierwszy tydzień lub dwa wychowu, a sierść zimowa zostaje zastąpiona rzadszym i krótszym futerkiem, co ma zapewnić więcej ciepła nowo narodzonym maluchom
- wzrasta apetyt – należy stopniowo zwiększać porcje jedzenia (samiczka ma dostawać tyle, ile sama zechce), odpowiednio witaminizowane do fazy ciąży
Przez pierwsze 4 tygodnie większość samiczek nie przejawia zmian w charakterku, później powoli zmienia się zachowanie samiczki, staje się ona jakby doroślejsza, bardziej poważna… W drugiej połowie ciąży samice są mniej ruchliwe, a niektóre zaczynają interesować się gniazdem… Samiczki w 4-5 tygodniu ciąży są bardziej ociężałe, co utrudnia im wspinanie… W tym czasie lepiej ograniczyć im też możliwości wskakiwania i zeskakiwania, aby uniknąć poronienia…
Tydzień przed porodem:
- brzuch staje się gruszkowaty i twardy
- uważni obserwatorzy dostrzegą delikatne ruchy pod skórą we wnętrzu brzuszka, to poruszające się maluchy
- należy oddzielić samicę od reszty fretek dając jej do dyspozycji przygotowany wcześniej kotnik
W piątym-szóstym tygodniu, niektóre samiczki mogą zacząć „matkować” i traktować inne fretki lub opiekuna jak swoje dziecko – chodzą za taką ofiarą, liżą, iskają, zanoszą do legowiska (a raczej wloką!), a w drastycznych przypadkach mogą atakować każde, zbliżające się do pseudo młodych „zagrożenie”… Wtedy przeważnie mamy do czynienia z ciążą urojoną i samiczka przeszła do fazy urojonego macierzyństwa…
48 godzin przed porodem:
- samiczka przeważnie się wycisza i jest dużo mniej aktywna
- ma mniejszy apetyt, ale więcej pije
Przed samym porodem:
- samiczka ożywia się i jest podniecona lub bardzo wyciszona
- może szukać bliskości opiekuna
- może pozostać spokojne w gnieździe lub może się wiercić po kotniku i często siusiać w kuwecie
- przy licznym miocie, samiczka może mieć silną laktację, uwidocznioną przez kapiące mleko
Przyrost wagi samiczki w ciąży może wahać się w przedziale 200-400g…
Kotnik
Podczas ciąży i oczekiwania na poród możemy zatroszczyć się o odpowiednie miejsce (kotnik) dla samisi i maluszków:
- z klatki (kotnika) wyjmujemy hamaki, półki i schodki
- mościmy podłogę szmatkami (najlepiej polarem), bardzo dobrze sprawdzają się specjalnie szyte hamaki-porodówki, wyglądające jak śpiworki, dzięki takiej budowie samica nie zgubi swych dzieci pomiędzy szmatkami, a one nie wychłodzą się.
- wyszukujemy dość ustronne miejsce, z dobrym dostępem do dziennego światła (istotne w zapotrzebowaniu na witaminę D w okresie wzrostu maluchów, niezbędną w procesie przyswajalności wapna, podstawowego budulca kości), w którym będziemy mogli ustawić klatkę z domkiem, budką (gniazdem), hamakiem-porodówką
- gniazdo nie musi być duże, ale powinno mieć małe wejście (około 10cm średnicy) na poziomie podłogi i jeżeli to możliwe dostęp od góry (otwierany dach)… to może okazać się praktycznym patentem w przyszłości przy szybkiej i mało inwazyjnej kontroli miotu
- miejsce wykotu powinno być niedostępne dla innych ogonów, ze względu na higienę i aby nie przesiąkło obcymi zapachami
Do tak przygotowanej klatki i gniazda przenosimy samiczkę na 7 dni przed planowanym porodem, izolując ją od reszty fretek lub innych zwierząt…
W pierwszych dniach macierzyństwa nie zaleca się zmiany kotnika i przenoszenia matki z młodymi, samiczka może zareagować stresem i dużym zdenerwowaniem co może wpłynąć na laktację!…
W 5 tygodniu życia maluchów należy pomyśleć o powiększeniu przestrzeni, gdyż 10 młodych fretek potrzebuje dość dużo miejsca… ;-)
…
by: Ana
na podstawie opinii i doświadczenia własnego oraz innych hodowców - szczególne podziękowania za zarys, sugestie i wkład w przygotowaniu opracowania dla Eva
foto by:
1) ferretta.pl
literatura i linki:
1) „Tchórz” Marcin Brzeziński, Jerzy Romanowski, 1997
2) „Hodowla tchórzy” Maria Bednarz, Andrzej Frindt, 1991
3) „Fretki: warunki zdrowotne, hodowla, rozpoznanie i leczenie chorób” Maggie Lloyd, 1999
4) „Biology and diseases of the ferret” Fox JG., 1988
5) „Ferret husbandry, medicine, and surgery” John H. Lewington, 2000
6) “Ferret for dummies” K. Schilling, 2007
7) „How to read your report” Wellness Inc., 1993
8) „Practical ferret medicine and surgery for the private practitioner” Finkler M., 1993
9) „Ferret medicine and surgery” Brown S., 1992
…
